Wrz 172012
 

Genetyka jest dosyć trudną nauką, jednak jej podstawy mogą znacznie pomóc w hodowli kanarków. Zasady genetyki powinny być stosowane nie tylko w celu uzyskania odpowiedniego kształtu lub koloru kanarka lecz również aby zapobiegać niektórym chorobom genetycznym, które powstają przy nieuważnym łączeniu ptaków.

Poniżej zastosowano następujące skróty:
M – male, osobnik męski, cock
F – female, osobik żeński, hen
nosiciel – kanarek noszący recesywny (ukryty) gen, „szpalt na …”, heterozygota
w kolumnie „Pokolenie F1” przedstawiono możliwe do uzyskania ptaki. Jeśli wymieniono 2 cechy ich prawdopodobieństwo wynosi po 50%. Jeśli wymieniono 4 cechy ich prawdopodobieństwo wynosi po 25% itd.

Trochę teorii:

Genotyp – zespół genów danego osobnika warunkujących jego właściwości dziedziczne. Innymi słowy są to wszystkie geny przekazywane przez rodziców.
Fenotyp – cechy organizmu mające podstawy genetyczne, a określone poprzez wpływ środowiska zewnętrznego na organizm. Innymi słowy – widoczne cechy organizmu, oparte na genotypie.  Cechy te są warunkowane przez środowisko zewnętrzne (warunki hodowli).
Gen – jednostka dziedziczenia przekazywana przez rodziców. Gen jest odcinkiem łańcucha DNA. Gen umieszczony jest w miejscu zwanym locus na chromosomie. Kanarki mają ok. 42 pary chromosonów.
Allel –  wariant (wersja) genu. Np. gen odpowiadający za długość włosów może mieć dwie allele: włosy krótkie, włosy długie. Allele mogą być dominujące (oznaczane dużą literą, np. „A”) lub recesywne ( (oznaczane małą literą, np. „a”). Allel dominujący to taki, który uniemożliwia aktywację cechy przenoszonej przez allel recesywny.
Dwa takie same Allele „AA” lub „aa” nazywane są homozygotą, dwa różne „aA”, „Aa” – heterozygotą. Możliwe są trzy kombinacje:
aa – homozygota recesywna
Aa – heterozygota
AA – homozygota dominująca.

genelocus

Przekazywanie cech genetycznych można podzielić na dwie grupy. Przekazywanie poprzez:
– autosomy – czyli chromosomy nie związane z płcią
– allosomy – chromosomy związane z płcią.

Chromosomy związane z płcią. U ptaków występują następujące allosomy::
– M (samiec) – XX (ozn. również ZZ)
– F (samica) – XY(ozn. również ZW)

 

Korona (corona) / gładki (consort)

Na początek prosta zasada łączenia kanarków corona i consort. Gen korony jest genem dominującym. Zasadą jest łączenie kanarków, z których jeden osobnik jest z koroną a drugi gładki. Tym samym otrzymamy 50% koron i 50% ptaków gładkich.
Przy połączeniu dwóch osobników z koronami otrzymamy: 50% korona, 25% gładki oraz 25% połączenie dwóch genów dominujących, co jest określane jako „czynnik śmiertelny” – ptaki takie nie przeżyją.

Pióra intensywne / nie-intensywne

Podobnie należy być ostrożnym w doborze ptaków ze względu na intensywność lub nieintensywność piór. Zasadą jest łączenie osobników intensywnych (I)  z nieintensywnymi (N/I):

 

Rodzic Rodzic Pokolenie F1
N/I I M I
M N/I
F I
F N/I
N/I N/I N/I – nie zalecane z powodu powstawania cyst piórowych
I I 50% I
25% N/I
25% podwójny I – pióra są bardzo twarde, ptak wygląda
jak samo jak intensywny, ale różni się genetycznie,
można wykonać przez 1 sezon dla uzasadnionego powodu
podwójny I N/I 100% I (brak podwójnego I)

 

Ptaki szafirowe – szafir

Ze względu na białe geny dominujące nie powinno łączyć się ze sobą dwóch szafirów. Poniżej przedstawiono tabelę łączenia ptaków oraz otrzymanego pokolenia F1.

Rodzic M Rodzic F Pokolenie F1
Szafir Zielony Szafir
Zielony
Zielony Szafir Szafir
Zielony
Szafir Cynamon M Szafir nosiciel Cynamon
M Zielony nosiciel Cynamon
F Szafir
F Zielony
Cynamon Szafir M Szafir nosiciel Cynamon
M Zielony nosiciel Cynamon
F Płowy
F Cynamon
Szafir nosiciel Cynamon Cynamon M Szafir nosiciel Cynamon
M Zielony nosiciel Cynamon
M Płowy
M Cynamon
F Szafir
F Zielony
F Płowy
F Cynamon
Szafir nosiciel Cynamon Zielony M Szafir
M Szafir nosiciel Cynamon
M Zielony
M Zielony nosiciel Cynamon
F Szafir
F Zielony
F Płowy
F Cynamon
Szafir Szafir nie zalecane

 

Ptaki cynamonowe – cynamon

Naturalny, zielony kolor kanarków zawiera również barwnik brązowy, jednak jest on maskowany przez dominującą barwę czarną. W przypadku kolejnego pokolenia, po usunięciu barwy czarnej uzyskamy cynamon. Cynamon w odniesieniu do koloru zielonego jest recesywny. Kiedy oba kolory są łączone zielony jest dominujący, a cynamon staje się genem recesywnym (nosiciel cynamonu).
Pisklę (4-5 dniowe) cynamonowe można rozpoznać po różowym kolorze oczu. Zielony kolor objawia się czarnymi oczami.

Rozpatrując dziedziczenie kolorów na poziomie chromosonów – gen cynamonu jest przenoszony na chromosonie X (męskim). Osobnik F dziedziczy chromoson X po ojcu i chromoson Y po matce. Osobnik M dziedziczy chromoson X obojga rodziców – posiada dwa chromosony XX.

Osobnik M posiada dwa takie same chromosony X więc może być kolorem cynamonowym lub zielonym. W sytuacji kiedy jeden z genów X ulegnie mutacji otrzymamy kanarka koloru zielonego niosącego recesywny gen cynamonu. Osobnik F może przenosić tylko jeden chromoson X dziedziczony po ojcu więc może przyjąć kolor zielony lub cynamonowy – nie może być nosicielem recesywnego genu cynamonu.

Kanarki M mogą przyjmować 3 postacie: cynamon, zielony, zielony nosiciel cynamonu.
Kanarki F mogą przyjmować 2 postacie: cynamon, zielony.
Poniżej przedstawiono tabelę łączenia ptaków oraz otrzymanego pokolenia F1.

Rodzic M Rodzic F Pokolenie F1
Zielony Cynamon M Zielony nosiciel Cynamon
F Zielony
Cynamon Zielony M Zielony nosiciel Cynamon
F Cynamon
Zielony nosiciel Cynamonu Zielony M Zielony
M Zielony nosiciel Cynamon
F Zielony
F Cynamon
Zielony nosiciel Cynamonu Cynamon M Zielony nosiciel Cynamon
M Cynamon
F Zielony
F Cynamon
Cynamon Cynamon M Cynamon
F Cynamon
Zielony Zielony M Zielony
F Zielony

 

Nie jest możliwe uzyskanie ptaków cynamonowych po zielonym M. W taki sposób można uzyskać jedynie kolor zielony nosiciel cynamonu.

 

Ptaki płowe – płowy

Poniżej przedstawiono tabelę łączenia ptaków oraz otrzymanego pokolenia F1.
W poniższej tabeli szafir jest oryginalnie określany jako „białej podstawy –  Weißgrundige”.

 

Rodzic M Rodzic F Pokolenie F1
Płowy Cynamon M Płowy
M Cynamon
F Płowy
F Cynamon
Cynamon Płowy M Płowy
M Cynamon
F Płowy
F Cynamon
Płowy Zielony M Zielony nosiciel Cynamonu
M Szafir nosiciel Cynamonu
F Cynamon
F Płowy
Szafir Cynamon M Zielony nosiciel Cynamonu
M Szafir nosiciel Cynamonu
F Szafir
F Zielony
Zielony Płowy M Zielony nosiciel Cynamonu
M Szafir nosiciel Cynamonu
F Zielony
F Szafir
Zielony nosiciel Cynamonu Szafir M Zielony nosiciel Cynamonu
M Szafir nosiciel Cynamonu
M Zielony
M Szafir
F Cynamon
F Płowy
F Zielony
F Szafir
Zielony nosiciel Cynamonu  Płowy M Zielony nosiciel Cynamonu
M Cynamon
M Szafir nosiciel Cynamonu
M Płowy
F Zielony
F Cynamon
F Szafir
F Płowy
 Cynamon Szafir M zielony nosiciel Cynamonu
M Szafir nosiciel Cynamonu
F Cynamon
F Płowy
 Szafir nosiciel Cynamonu Cynamon M Szafir nosiciel Cynamonu
M Zielony nosiciel Cynamonu
M Płowy
M Cynamon
F Szafir
F Zielony
F Płowy
F Cynamon
Szafir nosiciel Cynamonu  Zielony M Szafir
M Szafir nosiciel Cynamonu
M Zielony
M Zielony nosiciel Cynamonu
F Szafir
F Zielony
F Cynamon
F Płowy
 Płowy Płowy  nie zalecane

Ptaki białe – biały

Kolor biały może występować w dwóch formach: biały dominujący i biały recesywny.

Biały dominujący – rozpoznawany jest po żółtawym zabarwieniu ramion i/lub końcówek skrzydeł. Nie może występować w formie ukrytej (nie ma nosiciela genu dominującego), posiada ukryty gen innego koloru po jednym z rodziców.
Biały recesywny – biały, bez żółtawego zabarwienia końcówek piór,  nie posiada przytłumionych genów warunkujących jakiekolwiek ubarwienie (np. „ukryty gen koloru zielonego”).

 

Rodzic M Rodzic F Pokolenie F1
Dominujący biały Dominujący biały 25% nie biały
25% czynnik śmiertelny
50% dominujący biały
Dominujący biały Nie biały 50% nie biały
50% dominujący biały
Nie biały Dominujący biały 50% nie biały
50% dominujący biały
Recesywny biały Recesywny biały 100% recesywny biały
Recesywny biały Nie biały 100% nie biały nosiciel recesywny biały
Nie biały Recesywny biały 100% nie biały nosiciel recesywny biały
Nie biały nosiciel recesywny biały Recesywny biały 50% recesywny biały
50% nie biały nosiciel recesywny biały
Recesywny biały Nie biały nosiciel recesywny biały 50% recesywny biały
50% nie biały nosiciel recesywny biały
Nie biały nosiciel recesywny biały Nie biały nosiciel recesywny biały 25% recesywny biały
25% nie biały
50% nie biały nosiciel recesywny biały
Nie biały nosiciel recesywny biały Nie biały 50% nie biały
50% nie biały nosiciel recesywny biały
Nie biały Nie biały nosiciel recesywny biały 50% nie biały
50% nie biały nosiciel recesywny biały

Kanarki białe dominujące mogą być krzyżowane z kanarkami żółtymi. Połączenie kanarka białego dominującego z kanarkiem melaninowym da w rezultacie jasnego szafira (zielony) lub kanarka płowego (cynamon).
Kanarki białe recesywne mogą być krzyżowane między sobą.

Kanarki białe, przede wszystkim recesywne, nie wytwarzają witaminy A – musi być ona podawana w karmie.

 

Ptaki satynowe – satyna

Rodzic M Rodzic F Pokolenie F1
Satyna Klasyczny M: klasyczny nosiciel satyna
F: satyna
Satyna Satyna satyna
Klasyczny Klasyczny klasyczny
Klasyczny Satyna M: klasyczny nosiciel satyna
F: klasyczny
Klasyczny nosiciel satyna Klasyczny M50%: klasyczny
M50%: klasyczny nosiciel satyna
F50%: klasyczny
F50%: satyna
Klasyczny nosiciel satyna Satyna M50%: satyna
M50%: klasyczny nosiciel satyna
F50%: klasyczny
F50%: satyna

 

Pozostałe informacje

Rodzaje mutacji.

Mutacja recesywna. Powstaje kiedy samiec i samica są nosicielami genu danej barwy piór. Aby uzyskać pokolenie F1 w tej barwie oboje rodziców musi być nosicielami tego genu.

Mutacja recesywna sprzężona z płcią. Mutacje takie przenoszone są przez chromoson X – wyłącznie przez samca.  Młode, które otrzymają kolor mutacji (np. cynamon) będą samicami.

Mutacja dominująca. Barwa przekazywana jest zarówno przez M jak i F. Przy połączeniu jednego osobnika z mutacją dominującą i kanarka bez mutacji otrzymane pokolenie będzie w połowie koloru zwykłego, a w połowie koloru mutacji.

 Zamieszczone przez o 10:01

Przepraszamy, zamieszczanie komentarzy jest chwilowo niemożliwe.